Köpeklerde Hipotroidizm

Hipotroidizm, tiroid hormonu üretimi azalmasından kaynaklanır. Köpeklerde en sık görülen tiroid hastalığıdır. Köpeklerd hipotroidizm edinsel veya kongenital olabilir. Bu iki form primer, sekonder ve tersiyer olarak bulunabilir. Primer hipotrodizim tiroid bezini etkileyen hastalıklardan kaynaklanır. Sekonder hipotroidizm hipofiz bezinden tiroid uyarıcı hormon (TSH) salgılanmasının azalması veya yokluğundan kaynaklanır. Tersyer hipotroidizm hipotalamustan tirotropin salgılatıcı hormon (TRH) salgılanmasının azalmas veya yokluğubda kaynaklanır. Merkezi (sentral) hipotroidizm terimi sekonder ve tersiyer hipotroidizm kapsar. Primer hipotrodizm vakaların çoğunu kapsarken merkezi hipotroidizm ise köpeklerde nadir görülür. 1. EDİNSEL HİPOTROİDİZM A. Primer Hipotroidizm Edinse primer hipotroidizm yetişkin köpeklerde doğal olarak oluşan hipotroidizm en yaygın nedenidir.Tipik histolojik lezyonlar eşit sıklıkla lenfositik tiroid veya idiyopatik troid atrofisidir. Lenfositik tiroid, tiroid bezinin lenfoplazmatik infitrasyonu ve fonksiyonel tiroid dokusunun ilerleyici yıkımı ile karakterize bir otoimmun hastalıktır. Hastalık ilerledikçe ve fonksiyonel tiroid dokusu %40-50 nin altına düştükçe köpeklerde subklinik hipotroidizm gelişir, bu durum normal serum T4 konsantrasyonunu korunmasına ve TSH seviyesinin artışına neden olur. Daha sonra fonksiyonel dokunun %75 ve daha fazla kaybında hastada klinik belirtiler ve serum T4 seviyesinde azalma oluşur. İdiyopatik troid atrofisi genellikle belirgin inflamston belirtisi olmadan bağ veya bağ dokusuyla yer değiştirden tiroid foliküllerin kaybı ile karakterizedir. Bu bulgular idiyopatik tiroid atrofisinin lenfositk tiroitinin son aşaması olduğu varsayımında bulunduru. B. Otoimmun Poliendokrin Sendromu Lenfositik troidite bağlı edinsel primer hipotroidizm bazen endokrin organlarını etkileyen diğer otoimmun hastalıklar ile birlikte görülebilir.Bu hastalığın en az iki otoimmun endokrin hastalığının kümelenmesi olarak ifade edilir. Genelde hipotroidizm-hipoadrenakortizim, hipotroidizm-diabetus mellitus, hipoadrenakortizim-diabetus mellitustur. C. Merkezi Hipotroidizm TRH eksikliği veya TSH eksikliği ile karakterize edilir ve her ikiside tirod hormonu sentezi ve salgılanmasının azalmasına ve sonunda tiroid bezinin atrofik dejenerasyonu ile karakterizedir. Esas olarak innaviz hipofiz veya beyin neoplazilerinden kaynaklanır. 2. KONGENİTAL HİPOTROİDİZM Köpeklerde kongenital hipotirodizm nadir görülür. Gebelik sırasında iyottan fakir diyetlerde beslenenlerde oluşabileciği düşünülmektedir. Köpek Hipotroidiziminde Klinik Özellikler Herhangibi bir köpekte görülebilir ama özellikle safkan köpek ırklarında daha sık görülür. Hipotrodizm genelde yaşlı orta yaşlı köpeklerde görülür ve ortalama teşhis yaşı 7 olarak bildirilmiştir. Gendelde obezite ile ilişkilşi olarak laterji egzersiz intöleransı halsizlik ve kilo alımı dikkat çeker. Uzun süre tedavi edilmeyen hipotroidizm vakalarında son derece nadir bir koplikasyon olan miksödem komasına neden olabilir ve bulgular anormal zihin durgunluğu,halsizlik,şiddetli hipotermi,bradikardi ve şok ile karakterizedir. Dermatolojık bulgular vakalrın %80 uzerınde bulunur. Kuru ve kırılgan tüy katmanları vardır. Tüy dökülmeleri esas olarka bıyun abdomen sırt ve kuyruk ucunda (sıçan kuyruk) oluşur. Sinir sistemini etkileyerek vestibular disfonksiyon, periferik nöropati, laringial felç,megaözefagus ve myastenia gravise neden olabilir. Dişi köpeklerde doğum sonrası yavru ölümünde artış yavruların kilosunda azalma ve doğum oranın azalmasına neden olabilir. Kardiovasküler sistem üzerinde atriyal fibrinasyon, bradikardi ve dilate kardiomiyopatiyi taklit edebilen hipoknetik kardiomiyopati hipotrodizim ile ilişkilendirilmiştir. Hipotrodizm nadiren ishal veya kabızlık yapabilir. Korneal lipid bulgusu başka bir nadir etkisidir. Kongenital hipotirodizmde orantısız cücelik bozuk zihinsel gelişim ve büyümede geriliktir. Köpek Hipotroidizimide Kan Tahlili Anormallikleri Tam kan sayımında en sık görülen hafif nonrejeneratif anemidir. Diğer bulgular nötrofil sayısında azalma ve trombosit sayısındki artıştır. Biyokimyasal parametrelerde yüksek trigliserit ve kolestrol hipotroidzimde en sık görülen biyokimyasal anormalliklerdir. Primer hipotirodizmli köpeklerde kreatin seviyelerinde artış görülebilir. Karaciğer enzimlerinde hafif artış olabilir. Serum furuktazamin seviyesinde artış izlenebilir. Glomerüler filtrasyon hızı (GFR) de azalma meydana gelir. Köpek Hipotroidizminde Tanı İçin Endokrin Testleri a. Total Triiodotironin (T3) Total T3 konsantrasyonunun referans aralığında kalması tiroid bezinin tiroid fonksiyonu azaldığında T4 yerine T3 salgılanmasını tercih ettiğini gösterebilir.Bu nedenle hipotrodizim teşhisi için T3 ölçümü duyarlılıktan yoksundur. b. Total Tiroksin (T4) Köpek hipotroidizm teşhisinde ilk adım genelde total tiroksindir (T4). Hipotroidizmli köpeklerin yaklaşık %90 ında düşük olduğu bildirilmiştir. Hipotrodizm teşhisinde total t4 en büyük dezavantajı ötroidli köpeklerde subnormal total t4 konsantrasyonuna yol açabilen birçok tiroid dışı faktör nedeniyle belirgin spesifik eksikliğidir. Bu düşük spesifiklik sonucunda hipotroidizm tanısında yalnızca düşük total t4 konsantrasyonuna dayanılarak konulmamalıdır. c. Serbest Tiroksin (fT4) Hipotirodizmli köpeklerde fT4 konsantrasyonunun azalması beklenir. d. Tiroid Uyarıcı Hormon (TSH) Primer hipotroidizmli köpeklerde tiroid hormonu tarafından negatif geri bildirim eksikliği nedeniyle TSH hormonu konsatrasyonu artması beklenir. Düşük T4 ve yüksek TSH var ise bu primer hipotroidizm için teşhis yöntemidir. Sentral hipotroidizm tanısında serum total t4 konsantrasyonu referasn aralığı altındadır ve TSH konsantrasyonu çok düşüktür hatta tesbit sınırının altındadır. Hipotroidiz Tedavisi Hipotiroidizm L-T4 takviyesi ile ömür boyu tiroid hormonu replasman tedavisi gerektirir. Önerilen günlük doz 20ug/kg günde 1 defa veya 10ug/kg sabah akşam şeklindedir. Genellikle yemekten 2 saat önce verilmelidir. 4-8 haftalık periyotlarda serum total T4 seviyesi kontrol edilmelidir.