Köpeklerde Diabetes Mellitus

Diabetes Mellitus (DM) göreceli veya mutlak insülin eksikliğine bağlı olarak ortaya çıkan hiperglisemi durumudur. Çoğu köpekte insülin eksikliği pankreatit insülün üreten beta hücrelerinin işlev bozukluğu yada ölümünden kaynaklanır. Bazı köpeklerde bu durum peripheral insülin direnci veya ekzokrin pankreatik enflamasyon ile birlikte görülebilir. Teşhis ve tedavinin gecikmesi klinik belirtilerin ketozis ve nihayateinde ketositoz sonucu iştahsızlık bulantı kusma kollaps koma ve ölüm ile sonuçlanabilir. Sağlıklı bir köpekte pankreatik langerhans adacıklarında bulunan beta hücreleri, kan glikozundaki artışa doğrudan yanıt olarak insülin üretir. İnsülin salınımı, glikoz beta hücresine girdiğinde tetiklenir, ATP üretilir ve sonuç olarak beta hücesi membranındaki ATPye duyarlı potasyom kanalları kapanarak depolarizasyona yol açar. Bu da hücre içi depolardan kalsıyum salınımı tetikler ve bu durumda insülin salımını tetikler. İnsülin periferik dokularda glikozun hücrelere alınmasını sağlamak için etki eder, ancak insülin eksikliği ve direncinin olduğu durumlarda glikoz kan dolaşımında kalır, hiperglisemiye yol açar hücre önemli bir enerji kaynağından yoksun kalır. Klinik Belirtiler İlk bulgular fazla susama ve idrara çıkmadır. Glikozürü meydana gelir. Hücrelere giden enerji azalması kilo ve kas kaybına, uyuşukluğa neden olabilir. İnsülün eksikliği ayrıca tokluk üzerinde negatif bir etkiye sahip olacağından polifaji oluşur. Tedavi edilmemiş veya dengezis tedavi edilmiş diabetli köpekler. nefeslerinde karaktersizlik aseton kokusuna neden olan ketosiz gelişebilir. Ketosize bağlı olarak kusma,solunum hızının artması,ciddi dehidrasyon ve kollapsa neden olabilir. Kısırlaştırılmamış dişi köpekler özellikle diabet açısından büyük risk altındadır. Tanı Köpek diabetinde kabul edilen kan glikoz konsantrasyonunun >=200mg/dL (>=11,1mmol/L) olması durumudur. Tanının doğrulanması için en yaygın olarak kullanılan glikozlu kan protenini fruktazamindir ve yüksek serum fruktazamin konsantrasyonu önceki 1-2 hafta bıyunca hiperglisemiyi gösterir. Glikolize hemoglabin daha uzun bir süre yaklaşık 2 ay ortalama kan glükozunu gösterir ancak tahlil furuktozamine göre daha az yaygındır ve sadece 2-3 haftadır hiperglisemik olabilecek yeni tanı konulmuş hastada yanıltıcı olabilir. Glikozürik hastalarda idrar yolu enfeksiyonu geliştirmeye yatkın olacaklarından tam idrar analizi ve idrar kültürü yapılmalıdr. Böbrek fonksiyonları ve pankreatik serum enzimleri kontrol edilmedilir. Serum karaciğer değerlerinde ve kolestrole yükselmeler izlenir. Batın ultrasonografisi ve akciğer röntgenleri çekilmelidir. Tedavi Köpeklerde diabetes mellistusun tedavisinde hasta yakını ve veteriner diyoluğu çok önemlidir. Tedavideki amaç klinik belirtilerin giderilmesi ve kan glikozunun 80-250mg/dL arasında tutulmasını amaçlar.